Czym jest ZZSK?

Zesztywniające zapalenie stawów  kręgosłupa (ZZSK) zwane również chorobą Bechterewa jest chorobą tkanki łącznej o podłożu autoimmunologicznym. Jest to przewlekła choroba zapalna atakująca stawy (szczególnie stawy krzyżowo – biodrowe),  dyski międzykręgowe i wiązadła kręgosłupa. W zaawansowanej postaci,  w miejscu połączeń kręgów,  tworzą się zespolenia kostne ograniczające ruchomość kręgosłupa. Skutkiem takiego działania procesu zapalnego jest charakterystyczne pochylenie sylwetki ciała do przodu (kifoza) oraz konieczność obracania całego ciała  podczas oglądania się za siebie. ZZSK oprócz  kręgosłupa może atakować również oczy, serce, płuca, nerki i jelita.

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa najczęściej rozpoczyna się pod koniec okresu dojrzewania. Bardzo rzadko choroba  zaczyna się u osób po 40 roku życia. Na ZZSK chorują około 3 razy częściej  mężczyźni niż kobiety. Szacuje się, że w Europie Środkowej choruje na zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa aż około 0,3 – 0,5% populacji. Często trudno zauważyć początek choroby, a objawy narastają stopniowo. Najczęstszym objawem stawowym jest ból w dolnych częściach kręgosłupa lub w okolicy pośladków, który nasila się w godzinach wieczornych i nocnych. Ból ustępuje po aktywności fizycznej, a  nie po spoczynku. Po nocy do bólu dołącza się odczuwanie sztywności, które może się utrzymywać od kilkudziesięciu minut do około dwóch godzin. Z czasem mogą się pojawić dolegliwości bólowe w innych odcinkach kręgosłupa (najczęściej w odcinku piersiowym i szyjnym). ZZSK towarzyszyć może również  zajęcie stawów obwodowych (biodra, barki, stawy skroniowo – żuchwowe) objawiające się sztywnością i bólem. Często przy tej chorobie występować mogą  także bóle pięt oraz przewlekłe odczuwanie zmęczenia. Objawami zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa nie związanymi bezpośrednio z bólem oraz sztywnością stawów i kręgosłupa mogą być również nawracające zapalenia tęczówki, zwłóknienia płuc, zapalenia jelit, amyloidoza czy niedomykalność zastawki.

Nie jest znana dokładna przyczyna ZZSK. Prawdopodobnie na rozwój choroby składa się kilka czynników. Najczęściej wskazuje się na podłoże genetyczne, immunologiczne i środowiskowe. Jedna z teorii zakłada, że na skutek uwarunkowań genetycznych, w momencie infekcji, układ odpornościowy  z powodu  błędu atakuje organizm (tzw. autoagresja).

Ważnym czynnikiem diagnozowania ZZSK jest wywiad lekarski (uwzględniający mierzenia współczynników BASDAI  i VAS) oraz przeprowadzenie badania fizykalnego (m. in. sprawdzenie ruchomości kręgosłupa i klatki piersiowej). Markerem  genetycznym choroby jest antygen HLA B27.  Występuje on u około 8% populacji, ale tylko około 2% populacji z tym antygenem choruje na ZZSK. Tak więc większość osób posiadających antygen HLA B27 nie jest chorych na ZZSK. Odnotowuje się również przypadki chorych na ZZSK, a nie posiadających tego antygenu.  Warto zauważyć, że przy ZZSK często występują podwyższone wskaźniki stanu zapalnego (OB, CRP) oznaczane w badaniu krwi. Jednym z kryteriów jest również obrazowanie zdjęciami RTG, tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny, w których szuka się cech stanów zapalnych. Niestety w początkowym stadium choroby zmiany takie nie są widoczne.

Leczenie ZZSK obejmuje cztery aspekty. Pierwszym jest edukacja pacjentów chorujących na tę chorobę, mająca na celu uświadomienie czym ona jest, jakie niesie ze sobą skutki i jak można hamować jej działanie. Drugim aspektem jest leczenie farmakologiczne. Obejmuje ono kilka grup leków, takich jak niesterydowe leki zapalne (NLPZ), sterydy oraz leki modyfikujące przebieg choroby (LMPCh): konwencjonalne (np. sulfasalazyna,metotreksat) oraz biologiczne (np. Enbrel, Humira). Leczenie farmakologiczne przynosi najlepsze efekty w połączeniu z rehabilitacją, która powinna być prowadzona przez cały czas – zarówno kinezyterapia, jak i fizykoterapia. Ostatni aspekt leczenia ZZSK to zabiegi chirurgiczno – ortopedyczne. W przypadku ZZSK najczęściej wykonywane są zabiegi wstawienia endoprotez, rzadziej operacje kręgosłupa na tle neurologicznym.

Niestety nie wiemy dziś jeszcze jak zapobiegać ZZSK. Jak dotąd nie jest znane również skuteczne lekarstwo na tę chorobę. Niemniej zapewniamy, że na pewno z ZZSK da się żyć, spełniać marzenia i realizować się zarówno w życiu osobistym, jak i zawodowym. Najważniejsze jest odpowiednie nastawienie do życia, niedawanie się chorobie, współpraca z dobrym lekarzem, do którego mamy zaufanie oraz rehabilitacja. Zachęcamy do odwiedzenie naszego forum, gdzie znajdziesz wiele informacji na temat ZZSK, lekarzy, sposobów leczenia i prowadzenia skutecznej rehabilitacji. Są to informacje od ludzi, którzy są „ekspertami” od ZZSK, gdyż żyją z tą chorobą często już od kilkunastu lat. Na pewno każdy chętnie Ci pomoże, wesprze i doradzi.   

Zapraszamy również do zapoznania się z materiałem filmowym na temat schorzenia.
http://www.diagnozazdrowia.pl/reumatologia/zesztywniajace_zapalenie_stawow_kregoslupa__zzsk